Prezidentimiz Islom Karimovning “2012 yil Vatanimiz taraqqiyotini yangi bosqichga ko‘taradigan yil bo‘ladi” ma’ruzasini o‘qib…

Davlatimiz rahbarining 2011 yilning asosiy yakunlari va 2012 yilda O‘zbekistonni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan Vazirlar Mahkamasining majlisidagi ma’ruzasida barcha soha va tarmoqlarda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar samaralari atroflicha tahlil etildi, kelgusi vazifalar belgilab berildi.

Prezidentimiz qayd etganidek, o‘tgan yili mamlakatimizda yalpi ichki mahsulotning o‘sish sur’ati, kutilganidek, amalda 8,3 foizni tashkil etdi, 2000-2011 yillar mobaynida yalpi ichki mahsulot hajmi 2,1 barobar oshdi. Mazkur ko‘rsatkich bo‘yicha O‘zbekiston dunyoning iqtisodiyoti jadal rivojlanayotgan mamlakatlari qatoridan joy oldi.

– Mamlakatimizda yuqori iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichlariga, avvalambor samarali makroiqtisodiy siyosat, ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish va diversifikatsiyalash hisobiga milliy iqtisodiyotimizda chuqur tarkibiy o‘zgarishlarni amalga oshirish orqali erishilmoqda, – deydi Prognozlashtirish va makroiqtisodiy tadqiqotlar instituti direktori, iqtisod fanlari doktori Avazbek Sodiqov. – Bu birinchi galda Prezidentimiz tomonidan ishlab chiqilgan mamlakatimizda 2009-2012 yillarga mo‘ljallangan Inqirozga qarshi chora-tadbirlar dasturi hayotga izchil tatbiq qilinayotganining samarasidir. Eng muhimi, O‘zbekistondagi iqtisodiy o‘sish ayrim davlatlarda kuzatilayotganidek, dunyo bozorlarida uglevodorod xomashyolari narxining ko‘tarilishi va ushbu mahsulotlar eksportini oshirish hisobiga erishilayotgani yo‘q. Balki yuqori iqtisodiy o‘sish sur’atlari asosan qo‘shimcha qiymatga ega bo‘lgan raqobatdosh mahsulotlar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan tarmoqlarning va zamonaviy xizmat ko‘rsatish sohalarining jadal rivojlanishi hisobiga ta’minlanmoqda.

Darhaqiqat, bundan yigirma yil muqaddam asosan xomashyo yetishtirishga ixtisoslashgan O‘zbekistonda yaqin yillarda avtomobil ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yiladi, degan gapga birov ishonmasdi. Nafaqat ishonmasdi, balki shuni aytgan odamning ustidan kulishi ham turgan gap edi. Ammo mamlakatimiz qisqa fursatda – mustaqillikka erishganimizga hali besh yil to‘lmasdan bu haqiqatni ro‘yobga chiqardi. O‘zbekiston dunyodagi avtomobil ishlab chiqaradigan 28 mamlakat safiga qo‘shildi.

Avtomobilsozlik – qisqa fursatda O‘zbekiston sanoatining yetakchi tarmoqlaridan biriga aylandi. Iqtisodiyotimizning lokomotivlaridan bo‘lgan mashinasozlik va avtomobilsozlik o‘tgan 2011 yilning o‘zida 12,2 foiz o‘sdi.

Yaqinda Yevropa biznesi avto ishlab chiqaruvchilar assotsiatsiyasi qo‘mitasi tarqatgan xabarda ham bu natija o‘zining ifodasini topdi: GM Uzbekistan qo‘shma korxonasi 2011 yilda Rossiya bozorida 92778 avtomobil sotgan, bu 2010 yildagiga qaraganda 25 foiz ko‘pdir.

O‘tgan yil natijalariga ko‘ra, mamlakatimizda sanoat mahsuloti umumiy o‘sishining qariyb 70 foizini yuqori qo‘shimcha qiymatga ega tayyor mahsulot ishlab chiqarishga yo‘naltirilgan sohalar egalladi. Bu bejiz emas, albatta. Bir vaqtlar oddiy xo‘jalik buyumini ham boshqa mamlakatlardan olib kelgan O‘zbekistonda har yili zamonaviy ilg‘or texnologiyalar bilan jihozlangan yuzlab korxonalar ishga tushirilmoqda. “O‘zbekistonda ishlab chiqarilgan” belgisiga ega oziq-ovqat, kiyim-kechak, maishiy texnika vositalari va boshqa mahsulotlar nafaqat ichki, balki tashqi bozorlarga keng miqyosda yetkazib berilmoqda.

Masalan, o‘tgan yili “Artel” brendi bilan ishlab chiqarila boshlangan maishiy texnika vositalari o‘zining sifati va zamonaviyligi bilan jahonga mashhur brendlar bilan raqobatlasha oladi. Janubiy Koreya, Xitoy, Italiya va Turkiyaning maishiy texnika ishlab chiqarish borasida ilg‘or kompaniyalari bilan hamkorlikda korxonada olti turdagi zamonaviy gaz plitasi hamda uch xil ko‘rinishdagi konditsionerlar ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yildi. To‘liq mahalliy xomashyodan tayyorlanayotgan, yangi dizayndagi mazkur maishiy texnika vositalari import o‘rnini bosish bilan birga, yurtimiz eksport salohiyati yuksalishiga xizmat qilmoqda.

Ana shunday istiqbolli korxonalarni tashkil etishga keng yo‘l ochilgani, zamonaviy ishlab chiqarish quvvatlarining ishga tushirilishi hisobidan mamlakatimizda iste’mol tovarlari ishlab chiqarish hajmi 2011 yilda 11,2 foiz o‘sdi, 2000 yilga nisbatan esa bu ko‘rsatkich 4 barobardan ziyod oshdi.

Birgina qurilish materiallari sanoatini olaylik. Istiqlol yillarida yurtimizda amalga oshirilayotgan ulkan bunyodkorlik ishlariga hamohang ravishda ushbu tarmoq ham jadal taraqqiy etayotir. Bugun shaharu qishloqlarimizda qad rostlayotgan zamonaviy uy-joylar, maktab, kollej va litseylar, shifo maskanlari, ko‘rkam bino va inshootlar asosan yurtimizda ishlab chiqarilayotgan qurilish materiallari asosida bunyod bo‘layotir.

Ma’lumotlarga ko‘ra, hozir mamlakatimizda qurilish materiallari ishlab chiqaradigan ikki yuzdan ortiq korxona faoliyat ko‘rsatmoqda. Eng muhimi, yurtimiz qurilish sohasiga bugun barcha turdagi zamonaviy ashyolar kirib keldi. Sement, ohak, gips hamda devorbop, tom yopish uchun materiallar, pardozlash, nam va issiqlik o‘tkazmaydigan ashyolar xorijniki bilan bemalol raqobatlasha oladi.

“O‘zqurilishmateriallari” aksiyadorlik kompaniyasidan ma’lum qilishlaricha, hozirgi kunda energiya tejovchi va ekologik xavfsiz texnologiyalarni joriy qilish, eksportbop va import o‘rnini bosadigan mahsulotlar ishlab chiqarish hajmi izchil kengaymoqda. Davlatimiz rahbarining 2009 yil 19 iyunda qabul qilingan “Devorbop materiallar ishlab chiqarishni ko‘paytirishni rag‘batlantirish va sifatini yaxshilash borasidagi qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori asosida sement, gips, g‘isht, quruq aralashmalar, gipsokarton, oyna, sopol koshinlar va boshqa materiallar ishlab chiqaradigan korxonalar modernizatsiya qilinib, qurilish materiallari turlari ko‘paytirilmoqda.

Berilgan imtiyozlar ularning sifatini oshirish va tannarxini 15-20 foizga kamaytirish imkonini bermoqda. 2011 yilning 11 oyida yiliga 216 million dona pishiq g‘isht ishlab chiqarish bo‘yicha 38 investitsiya loyihasi amalga oshirildi, mingdan ortiq yangi ish o‘rni yaratildi.

Mamlakatimiz qurilish korxonalarida so‘nggi yillarda o‘ttiz turdan ortiq zamonaviy qurilish materiallarini ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yildi. Imoratlarning sifati va mustahkamligini ta’minlaydigan quruq qurilish aralashmalari ishlab chiqarish bo‘yicha ellikdan ortiq korxona tashkil etildi.

Ushbu sa’y-harakatlar samarasida 2011 yil davomida O‘zbekistonda qurilish materiallari sanoati jadal sur’atlar bilan rivojlandi. Mazkur soha 2010 yilga nisbatan 11,9 foiz o‘sdi.

O‘zbekiston sanoatining jadal taraqqiy etayotganini ko‘plab xorijiy sarmoyadorlarning mamlakatimizga qiziqishi, o‘zaro hamkorlik o‘rnatishga intilishi ortib borayotganida ham ko‘rish mumkin. Prezidentimiz Islom Karimov tashabbusi bilan mamlakatimizda har yili an’anaviy tarzda o‘tkazib kelinayotgan Xalqaro sanoat yarmarkasi va kooperatsion birjada ham bu o‘z ifodasini topayotir. Unda har yili o‘nlab xorijiy va mahalliy korxonalar mahsulotlarini namoyish etmoqda, o‘zaro manfaatli shartnomalar imzolamoqda.

2011 yilda bo‘lib o‘tgan Xalqaro sanoat yarmarkasi va kooperatsion birjada 58 davlatdan xorijiy firma hamda kompaniyalarning 850 nafardan ziyod vakili qatnashdi. Ular mamlakatimizning 1030 dan ortiq korxona va kompaniyalari taklif etgan xilma-xil mahsulot va xizmatlar bilan tanishdi. Mazkur forum doirasida 2010 yili tuzilgan shartnomalar hajmi 2,6 trillion so‘mni tashkil qilgan bo‘lsa, 2011 yilda 3,5 trillion so‘mdan ziyod hajmda shartnomalar imzolandi.
Mamlakatimiz sanoatida erishilayotgan ana shunday zalvorli natijalar hisobiga 2011 yilda eksport mahsulotlari hajmi 2010 yilga nisbatan qariyb 15,4 foiz ko‘paydi. Eksport tarkibida tayyor mahsulotlar ulushi 60 foizni tashkil etdi. Holbuki, 2000 yilda bu ko‘rsatkich qariyb 46 foizni tashkil etgandi.

Aholi daromadlarini muttasil oshirib borish, xalqimiz farovonligini yuksaltirish mustaqil taraqqiyot yo‘limizning ustuvor yo‘nalishini tashkil etadi. 2011 yilda mamlakatimizda ish haqi 20,2 foiz, budjet tashkilotlari xodimlarining ish haqi, pensiyalar, nafaqa va stipendiyalar miqdori esa 26,5 foiz o‘sdi. Aholining real daromadlari yil mobaynida 23,1 foiz ortdi.

Prezidentimiz shu xususida to‘xtalib, bir masalaga alohida e’tiborni qaratdi: ayni paytda aholi jami daromadlarining 47 foizi tadbirkorlik faoliyatidan olinmoqda.

Gap shundaki, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik mamlakatimizda izchil taraqqiy etmoqda. Berilayotgan imtiyoz va preferensiyalar, yaratilayotgan qulay shart-sharoit tadbirkorlik faoliyatini boshlamoqchi bo‘lgan, biznes g‘oyasini amalga oshirish niyatidagi har bir kishiga keng imkoniyatlar yaratayotir. Bu sa’y-harakatlar ko‘lami 2011 yil – Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik yilida yanada kengaydi.
Boshqacha aytganda, “o‘z biznesimni ochib foyda ko‘raman, boshqalarga ham nafim tegadi”, degan inson uchun barcha sharoit bor. Bunday ulkan imkoniyatlardan unumli foydalanayotganlar soni esa tobora ko‘paymoqda.

Bir misol. Ish o‘rinlari yaratish dolzarb masala bo‘lgan qishloq joylarda tomorqadan keng foydalanishga qaratilayotgan e’tibor tufayli ko‘p oilalar yaxshi daromad topmoqda.

– Yetti sotix tomorqamizda uch-to‘rt xil ko‘kat yetishtiramiz, – deydi Samarqand tumanidagi “Dashtakibolo” qishloq fuqarolar yig‘ini Dehnav mahallasida yashovchi Akmal Ahmedov. – 2011 yil oktabr-noyabr oylarida issiqxona tashkil qilib, rediska, shivit, kashnich ekdik. Rediskani allaqachon bozorga chiqardik. Ko‘katlarni bahorgacha bir necha bor terib olamiz. Bahorda ekindan bo‘shagan maydonlarga yana ishlov berib, ertapishar kartoshka va sabzi yetishtiramiz. Shu tarzda yil davomida yerdan ikki-uch marta hosil olib, o‘rtacha 6-7 million so‘m daromad qilamiz.

Endi oddiy hisob-kitob qilishning o‘zi kifoya. Bir oila yetti sotixli hovlisidan 6-7 million so‘m daromad oladigan bo‘lsa, yurtimizda shunday imkoniyatga ega oilalar qancha. Bu yoqda hali bog‘laru uzumzorlardan olinadigan hosil hisobga kiritilgan yo‘q.

Hozir yurtimizda biror ishlab chiqarish, mini sex yoki hunarmandchilik ustaxonasi faoliyat yuritmayotgan, zamonaviy savdo va xizmat ko‘rsatish kirib bormagan qishloq deyarli yo‘q. Bir vaqtlar o‘zining ishlab chiqarish korxonasiga ega bo‘lish tugul, uyining tomini tunukada yopishga ham cho‘chigan hamyurtlarimiz bugun zamonaviy korxonalar tashkil etmoqda. Xorijdan hamkorlar topib, qishloqqa sanoatni olib kirmoqda. Bularning barchasi elimizning farovonligini oshirish, mehnatiga yarasha daromad olishida muhim omil bo‘layotir.

Shahrixon tumani Bo‘ston mahallasida yashovchi Mamasodiq Rahimov oilasi bundan uch yil muqaddam bankdan 5 million so‘m kredit olib, oilaviy tadbirkorlikni yo‘lga qo‘ygan edi. Mamasodiq aka pichoqchilikni, Rohatoy opa esa chopon tikishni hunar qildi. So‘ng zamonaviy hunarmandchilik sexlari o‘rnatildi. Hozir bu yerda 30 nafarga yaqin yigit-qiz ish bilan band – hunar o‘rganmoqda.

– Qishlog‘imizda halol mehnati bilan katta daromad topayotgan oilalar ko‘p, – deydi Mamasodiq Rahimov. – Biz ham davlatimiz yaratib bergan sharoitdan unumli foydalanib, kam bo‘lmayapmiz. Yangi uy-joy qurib, mashina oldik, to‘ylar qilyapmiz…

Kuni kecha ommaviy axborot vositalari shunday ma’lumotni tarqatdi. Bugun dunyoda talab eng yuqori va xaridorgir bo‘lgan brendlardan biri – “Chevrolet” avtomobillari sotilishi bo‘yicha O‘zbekiston dunyoda yetakchi sakkiz mamlakat safidan joy olgan.

Ha, mamlakatimiz va xalqimizning yuksak salohiyatini namoyon etadigan jihatlar yildan-yilga ko‘paymoqda. Bu Prezidentimiz Islom Karimov rahnamoligida mamlakatimiz naqadar to‘g‘ri yo‘lni tanlagani va xalqimiz uchun hech kimdan kam bo‘lmagan hayot barpo etish, odamlarning hayotdan rozi bo‘lib yashashi uchun barcha sharoitlar yaratish borasidagi ishlar ulkan samaralar berayotganining amaldagi ifodasidir. O‘tgan 2011 yil mamlakatimiz uchun ana shu yo‘lda yana bir muhim qadam bo‘ldi. Demak, Yurtboshimiz ta’kidlaganidek, 2012 yil Vatanimiz taraqqiyotini yangi bosqichga ko‘taradigan yil bo‘lishiga shubha yo‘q.

O‘zA

Bosmadan chiqarish ko`rinishi | Do`stingga yubor | 191 marta o`qilgan